Cách làm
- Nướng cháy xém tỏi, riềng và hành tím: đặt từng loại lên chảo khô nóng trên lửa lớn, xoay đều trong 4 phút cho đến khi bề mặt hơi đen. Vị khói cháy xém này chính là yếu tố tạo nên hương vị đặc trưng của jeow bong.
- Giã ớt đã ngâm trong cối cho đến khi thành hỗn hợp thô.
- Cho tỏi, riềng và hành tím đã nướng vào, cùng với da trâu (hoặc bì heo, đã chiên ngập dầu cho giòn rồi bẻ thành miếng nhỏ). Giã trộn đều; kết cấu nên còn thô, không cần mịn.
- Cho đường thốt nốt, nước mắm, padaek, nước cốt chanh và muối vào. Khuấy đều thành tương đặc.
- Đun nóng dầu trong chảo nhỏ. Cho hỗn hợp ớt-da trâu vào; nấu 8 phút trên lửa vừa nhỏ, khuấy liên tục. Tương phải chuyển màu bóng, đỏ nâu sậm, và cả gian bếp phải tỏa hương ớt và khói thơm nồng.
- Để nguội và bảo quản trong hũ thủy tinh sạch. Jeow bong giữ được 1 tháng trong tủ lạnh. Dùng làm gia vị ăn kèm cơm nếp, thịt nướng, cá và rau; mỗi miếng ăn chấm thêm một muỗng nhỏ.
Bối cảnh văn hóa
Jeow bong là tương ớt đặc trưng của Luang Prabang — được bán theo hũ tại chợ sáng, dọn kèm hầu hết các bữa ăn trong các nhà hàng ở Luang Prabang, và là món quà lưu niệm mà du khách Lào thường mang về. Da trâu là nguyên liệu đặc biệt nhất; nó tạo nên vị khói dai sần sật mà không tương ớt nào khác ở châu Á có được. Đây là một trong số ít món ăn Lào mà Luang Prabang được công nhận là cái nôi vùng miền không thể tranh cãi. Các nhà hàng Lào hiện đại trên khắp thế giới đều đưa jeow bong vào thực đơn như món khai vị hoặc gia vị ăn kèm.
